FR

Le 8 février 2026 

Monsieur Guy WILMART
Président du CPAS
Avenue Vander Bruggen, 62-64
1070 ANDERLECHT  

Copie à :
Harold PEETERS, Secrétaire général 
Mmes et Mrs les Conseillers de l’action sociale 
Thérèse DUMST, Responsable du service social 

 Concerne : 

Droit d’être entendu par le Conseil  

Nous avons transmis un courrier le 06/10/2025 à propos du droit d’être entendu par le Conseil (en pièce jointe). 

Nous vous y faisions part du fait que nous étions au courant que votre CPAS refuse désormais d’accorder à vos usagers le droit d’être entendu après que le CSSS a pris une décision.  

Nous en avions reçu confirmation par un courriel envoyé par Mr le Président à une personne que nous accompagnons dans ses démarches vis-à-vis de votre CPAS.  

« Votre courriel m’est bien parvenu et a retenu ma meilleure attention.
Nous ne pouvons pas auditionner une personne après une décision du comité, ce n’est pas légal.
Mais vous pouvez contester le refus auprès du tribunal du travail ou refaire une nouvelle demande s’il y a de nouveaux éléments à rajouter au dossier. » 

Dans notre courrier du 06/10, nous vous rappelions les dispositions légales en la matière, tant dans la loi DIS, que dans l’Arrêté royal d’application et dans la loi organique.  

Bien que les dispositions légales prévoient que l’audition par le Conseil est un droit acquis avant la prise de décision, nous vous expliquions que, dans les faits, la plupart des CPAS accordent le droit après la prise de décision, parce qu’il est souvent impossible de procéder autrement, sauf dans les petits CPAS.  

Nous avons toutefois voulu vérifier auprès du service d’inspection et du service juridique du SPP IS si notre interprétation était la bonne.  

Nous avons reçu une réponse qui la corrobore entièrement.  

« Nous avons bien reçu votre question concernant le droit d’audition après une décision du CPAS. Cette question a été soumise au service juridique pour avis. Vous trouverez ci-dessous l’analyse réalisée.  

 Le CPAS n’a effectivement pas d’obligation d’entendre les personnes après la prise décision du CSSS. Cependant, le CPAS doit bien informer par écrit la personne de son droit d’être entendu avant la prise de décision (art. 7 de l’AR DIS). Si le CPAS n’a pas informé la personne par écrit préalablement à la prise de décision de son droit d’être entendue, il nous semble que le CPAS doit donner suite à la demande d’audition postérieure à la prise de décision.  

 Par contre, aucune disposition légale empêche le CPAS d’entendre une personne après la prise de décision, et ce même si le CPAS avait bien informé la personne du droit d’être entendue avant la prise de décision. Il est donc faux de la part du CPAS d’affirmer qu’entendre une personne après la prise de décision est « illégal ». Cette faculté d’entendre la personne après la prise de décision reste donc au choix du CPAS en fonction de la situation. » 

Une de vos bénéficiaires a reçu une décision de retrait prise par votre CSSS le 19/09/2025.
La décision a été prise sans que la nouvelle AS ait rencontré l’intéressée.
La bénéficiaire n’a pas été informée de l’intention de l’AS de proposer un retrait. 
Elle n’a pas été informée non plus de son droit d’être entendue avant que votre CPAS prenne la décision.   

Elle a introduit le 12/01/2026 une demande d’être entendue. 
Sa demande est restée sans réponse.  

Il ne s’agit toutefois là que d’une situation individuelle.  

Nous vous demandons de prendre une décision appliquée à l’ensemble de vos usagers qui soit conforme à la réponse que nous avons reçue du service d’inspection et du service juridique du SPP IS.   

Soyez assuré.e.s, Monsieur le Président, Mesdames, Messieurs, de notre meilleure considération.  

Pour l’aDAS,  

 Jean PEETERS
Jean FLINKER
Freddy BOUCHEZ
Bernadette SCHAECK  

L’Association de défense des allocataires sociaux
Rue du progrès, 225/1
1070 ANDERLECHT 
contact@adasasbl.be
www.adasasbl.be 

NL

 8 februari 2026

De heer Guy WILMART
Voorzitter van het OCMW
Vander Bruggenlaan 62-64
1070 Anderlecht

Kopie aan:

Harold PEETERS, Algemeen Secretaris

Mevrouw en de heren leden van de Raad voor Maatschappelijk Welzijn

Thérèse DUMST, Verantwoordelijke van de Sociale Dienst

Betreft: Recht om gehoord te worden door de Raad

Op 6 oktober 2025 hebben wij u een brief gestuurd betreffende het recht om gehoord te worden door de Raad (zie bijlage).

Daarin hebben wij u meegedeeld dat wij vernomen hadden dat uw OCMW voortaan weigert om gebruikers het recht toe te kennen om gehoord te worden nadat het Bijzonder Comité voor de Sociale Dienst (BCSD) een beslissing heeft genomen.

Wij kregen hiervan bevestiging via een e-mail die door de voorzitter werd gestuurd aan een persoon die wij begeleiden in haar contacten met uw OCMW.

“Uw e-mail heb ik goed ontvangen en met de nodige aandacht gelezen.

Wij kunnen een persoon niet horen nadat het comité een beslissing heeft genomen; dat is niet wettelijk.

U kunt echter wel beroep aantekenen tegen de weigering bij de Arbeidsrechtbank of een nieuwe aanvraag indienen indien er nieuwe elementen aan het dossier kunnen worden toegevoegd.”

In onze brief van 6 oktober herinnerden wij u aan de wettelijke bepalingen ter zake, zowel in de Leefloonwet, het uitvoeringsbesluit als de Organieke OCMW-wet.

Hoewel de wettelijke bepalingen voorzien dat het horen door de Raad een verworven recht is vóór het nemen van een beslissing, hebben wij u uitgelegd dat in de praktijk de meeste OCMW’s dit recht ook na de beslissing toestaan, omdat het vaak onmogelijk is om anders te handelen, behalve in kleinere OCMW’s.

Wij wilden echter nagaan bij de Inspectiedienst en de Juridische Dienst van de POD Maatschappelijke Integratie of onze interpretatie correct was.

Wij hebben een antwoord ontvangen dat deze volledig bevestigt.

“Wij hebben uw vraag betreffende het hoorrecht na een beslissing van het OCMW goed ontvangen. Deze vraag werd voor advies voorgelegd aan de juridische dienst. Hieronder vindt u de uitgevoerde analyse.

Het OCMW is inderdaad niet verplicht om personen te horen nadat het BCSD een beslissing heeft genomen. Het OCMW moet de betrokkene echter wel schriftelijk informeren over zijn of haar recht om gehoord te worden vóór de beslissing wordt genomen (artikel 7 van het KB betreffende het Leefloon).

Indien het OCMW de betrokkene niet vooraf schriftelijk heeft geïnformeerd over zijn of haar recht om gehoord te worden, lijkt het ons dat het OCMW gevolg moet geven aan een verzoek om alsnog gehoord te worden na de beslissing.

Er bestaat daarentegen geen enkele wettelijke bepaling die het OCMW verbiedt om een persoon te horen nadat een beslissing werd genomen, zelfs indien het OCMW de betrokkene vooraf correct heeft geïnformeerd over het hoorrecht.

Het is dus onjuist dat het OCMW beweert dat het horen van een persoon na een beslissing ‘onwettig’ zou zijn.

De mogelijkheid om een persoon na de beslissing te horen blijft bijgevolg een keuze van het OCMW, afhankelijk van de concrete situatie.”

Eén van uw begunstigden ontving een beslissing tot intrekking van haar recht, genomen door uw BCSD op 19 september 2025.

Deze beslissing werd genomen zonder dat de nieuwe maatschappelijk werkster de betrokkene had ontmoet.

De begunstigde werd niet op de hoogte gebracht van de intentie van de maatschappelijk werkster om een intrekking voor te stellen.

Evenmin werd zij geïnformeerd over haar recht om gehoord te worden voordat uw OCMW de beslissing nam.

Op 12 januari 2026 diende zij een verzoek in om gehoord te worden.

Op dat verzoek werd nooit geantwoord.

Dit betreft echter slechts een individuele situatie.

Wij vragen u daarom een beslissing te nemen die van toepassing is op al uw gebruikers en die in overeenstemming is met het antwoord dat wij ontvingen van de Inspectiedienst en de Juridische Dienst van de POD Maatschappelijke Integratie.

Wij verzoeken u, mijnheer de voorzitter, dames en heren, onze hoogachting te aanvaarden.

Voor aDAS,

Jean PEETERS

Jean FLINKER

Freddy BOUCHEZ

Bernadette SCHAECK

Vereniging ter Verdediging van de Sociale Uitkeringsgerechtigden (aDAS)

Vooruitgangstraat 225/1

1070 Anderlecht

contact@adasasbl.be

www.adasasbl.be